Saç, dəri və dırnaq sağlamlığı üçün 8 faydalı qida
Saçların zəifləməsi, dərinin quruması və dırnaqların tez qırılması təkcə xarici qulluqla bağlı olmaya bilər. Gündəlik qidalanma da bu toxumaların normal fəaliyyətində mühüm rol oynayır. Saç, dəri və dırnaq sağlamlığı üçün zülal, sağlam yağlar, vitaminlər və minerallarla zəngin, müxtəlif qidalardan ibarət rasion vacibdir. Ancaq heç bir məhsul təkbaşına saç tökülməsini dayandırmır və ya dərinin qocalmasının qarşısını tam almır.
Qidalanma saçlara, dəriyə və dırnaqlara necə təsir edir?
Saçın əsas struktur komponenti keratin adlı zülaldır. Dırnaqlar da əsasən keratindən ibarətdir. Dəri isə qoruyucu baryerini, kollagen sintezini və normal yenilənməsini təmin etmək üçün müxtəlif qida maddələrinə ehtiyac duyur. Zülal, dəmir, sink və bəzi vitaminlərin çatışmazlığı müəyyən insanlarda saç və dırnaq problemləri ilə əlaqəli ola bilər.
Araşdırmalar qidalanma ilə saç sağlamlığı arasında əlaqəni dəstəkləsə də, dəri qocalması və dırnaq böyüməsi üzrə sübutlar daha məhduddur. Buna görə əsas məqsəd möcüzəvi qida axtarmaq deyil, balanslı rasion qurmaqdır.
Saç, dəri və dırnaq sağlamlığı üçün ən faydalı 8 qida
1. Yağlı balıqlar — omeqa-3 və zülal mənbəyi
Qızılbalıq, skumbriya və siyənək omeqa-3 yağ turşuları və keyfiyyətli zülal verir. Omeqa-3 orqanizmin normal iltihab reaksiyalarında rol oynayır, zülal isə saçın strukturunun qorunması üçün lazımdır. Balıq dəri üçün də faydalı qidalanma modelinin hissəsi ola bilər. Bununla belə, omeqa-3 qəbulunun hər kəsdə saç uzanmasını sürətləndirdiyi sübut edilməyib.
2. Şirin kartof — beta-karoten mənbəyi
Şirin kartofun narıncı rəngi beta-karotenlə bağlıdır. Orqanizm bu maddəni ehtiyacına uyğun A vitamininə çevirir. A vitamini dərinin normal fəaliyyəti və hüceyrələrin yenilənməsi üçün vacibdir. Onun çatışmazlığı problemlər yarada bilər, lakin normadan artıq A vitamini qəbulu da saç tökülməsinə səbəb ola bilər. Buna görə yüksək dozalı əlavələrə deyil, qidalara üstünlük verin.
3. Çərəz və toxumlar — E vitamini və faydalı yağlar
Badam, qoz və günəbaxan tumu E vitamini, sağlam yağlar və müxtəlif minerallarla təmin edir. E vitamini hüceyrələrin oksidləşdirici stressdən qorunmasında iştirak edir. Bu qidalar saç, dəri və dırnaq sağlamlığı üçün müxtəlif rasionun rahat bir hissəsidir. Porsiya ölçüsünə diqqət yetirin: çərəzlər enerji baxımından zəngindir.
4. Avokado — sağlam yağlar və vitaminlər
Avokado doymamış yağlar, E vitamini və C vitamini kimi qida maddələri verir. C vitamini kollagenin normal sintezi üçün lazımdır; kollagen dərinin struktur zülallarından biridir. Avokadonu salatlara, tam taxıllı çörəyə və ya tərəvəzli yeməklərə əlavə etmək olar. Bununla belə, avokadonun qırışları aradan qaldırdığına dair qəti klinik sübut yoxdur.
5. Yumurta — keratin üçün vacib zülal
Yumurta keyfiyyətli zülal mənbəyidir. Tellərin əsas hissəsini təşkil edən keratinin yaranması üçün orqanizmin kifayət qədər amin turşusu alması vacibdir. Yumurta biotin də daxil olmaqla müxtəlif qida maddələri verir. Biotin çatışmazlığı nadir hallarda rast gəlinir; çatışmazlığı olmayan insanlarda əlavə biotin qəbulunun saç uzanmasını artırdığına dair güclü sübut yoxdur.
6. Tünd yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər — folat və minerallar
İspanaq, kale, manqold və digər yarpaqlı göyərtilər folat, müxtəlif vitaminlər və minerallar verir. Bu qidalar dəmir qəbuluna da töhfə verə bilər. Bitki mənşəli dəmirin mənimsənilməsini yaxşılaşdırmaq üçün göyərtini limon, bibər və ya digər C vitamini mənbələri ilə birlikdə yemək faydalıdır.
7. İstiridyə — sinklə zəngin dəniz məhsulu
Sink hüceyrələrin bölünməsi, toxumaların bərpası və normal inkişafı üçün lazımdır. İstiridyə sinkin çox zəngin mənbəyidir. Lakin sinkin həddindən artıq qəbulu mis çatışmazlığı və başqa problemlərə səbəb ola bilər. İstiridyə yeməyənlər sinki ət, paxlalılar, süd məhsulları və toxumlardan da ala bilərlər.
8. Su ilə zəngin meyvə və tərəvəzlər
Xiyar, qarpız, pomidor, çiyələk, kahı və şaftalı gündəlik maye qəbuluna töhfə verir. Yetərli hidratasiya orqanizmin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Bununla belə, daha çox su içməyin hər insanda dərini nəzərəçarpacaq dərəcədə cavanlaşdırdığı sübut olunmayıb. Susuzluğu nəzərə alaraq gün ərzində su qəbulunu da unutmayın.
Hansı qidaları məhdudlaşdırmaq daha yaxşıdır?
Həddindən artıq şəkərli içkilər
Şəkərli qazlı içkilər, çox şəkər əlavə edilmiş qəhvə və digər şirin içkiləri tez-tez qəbul etmək balanslı qidalanmanı çətinləşdirir. Bəzi müşahidə tədqiqatları yüksək şəkər istehlakını dəri qocalması ilə əlaqələndirsə də, bu, birbaşa səbəb-nəticə sübutu deyil.
Yüksək dərəcədə emal olunmuş məhsullar
Hazır şirniyyatlar, duzlu qəlyanaltılar və bəzi emal olunmuş ət məhsullarını məhdudlaşdırmaq ümumi sağlamlıq üçün faydalıdır. Onları tam qadağan etmək əvəzinə, gündəlik rasionda tərəvəz, meyvə, paxlalı və keyfiyyətli zülal mənbələrinə daha çox yer ayırın.
Alkoqol
Alkoqol maye balansına və ümumi sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər. Yüksək istehlak bəzi tədqiqatlarda üzün qocalma əlamətləri ilə əlaqələndirilib. Dəri sağlamlığı baxımından da alkoqolu azaltmaq məqsədəuyğundur.
Saç, dəri və dırnaqlar üçün vitamin əlavələri lazımdırmı?
Qida əlavələri hər kəs üçün zəruri deyil. Saç tökülməsi, dırnaq kövrəkliyi və ya dəri problemlərinin səbəbi dəmir çatışmazlığı, qalxanabənzər vəz problemləri, dermatoloji xəstəliklər və ya başqa amillər ola bilər. Səbəbi müəyyən etmədən biotin, sink və ya A vitamini qəbul etmək düzgün deyil. Xüsusilə yüksək dozalı biotin bəzi laborator analizlərin nəticələrinə müdaxilə edə bilər. Əlavələri yalnız tibbi qiymətləndirməyə əsasən seçin.
Tez-tez verilən suallar
Saçınız üçün ən faydalı qidalar hansılardır?
Yumurta, balıq, paxlalılar, çərəzlər və yarpaqlı göyərtilər saçın normal inkişafı üçün lazım olan zülal, yağ turşuları, vitaminlər və mineralları təmin edə bilər. Nəticə fərdi qida ehtiyaclarından asılıdır.
Dırnaqları möhkəmləndirmək üçün nə yemək lazımdır?
Kifayət qədər zülal, dəmir və sink verən müxtəlif qidalar seçin. Dırnaqlar davamlı qırılırsa, səbəbin müəyyənləşdirilməsi üçün həkimə müraciət edin.
Veqan qidalanmada sağlamlığı qorumaq mümkündürmü?
Bəli. Paxlalılar, tofu, soya məhsulları, çərəzlər, toxumlar və tərəvəzlər faydalı seçimlərdir. Veqan qidalanmada B12 vitamininin etibarlı mənbəyinə xüsusi diqqət yetirilməlidir.
Biotin əlavəsi hər kəsə lazımdırmı?
Xeyr. Biotin çatışmazlığı təsdiqlənməyibsə, əlavənin faydası barədə sübutlar məhduddur. Əlavə qəbul etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşin.
