Diş ağrısı üçün 10 ev üsulu: nə kömək edir?

Diş ağrısı yemək yeməyi, yatmağı, diqqəti toplamağı və gündəlik işləri çətinləşdirə bilər. Ağrı bəzən kəskin, bəzən döyünən şəkildə hiss olunur; isti və ya soyuq qidalara qarşı həssaslıq da yarana bilər. Stomatoloq müayinəsinə qədər bəzi sadə tədbirlər narahatlığı müvəqqəti azaltmağa kömək edə bilər.

Diş ağrısı üçün ev üsulunun faydası ağrının səbəbindən asılıdır. İlıq duzlu su ilə ağız yaxalamaq, yanağa soyuq kompres qoymaq və dişlərin arasında qalan qidanı ehtiyatla təmizləmək rahatlıq verə bilər. Ancaq bu üsullar çürüyü aradan qaldırmır, çatlamış dişi bərpa etmir və diş absesini müalicə etmir. Ağrı davam edirsə, təkrarlanırsa və ya güclənirsə, müayinəni təxirə salmayın.

Diş ağrısını evdə azaltmaq mümkündürmü?

Evdə tətbiq edilən tədbirlər ağız boşluğunu təmiz saxlamağa, qıcıqlanmanı azaltmağa və ağrını qısa müddətə yüngülləşdirməyə yönəlib. Ən uyğun üsul simptomdan asılı olaraq seçilməlidir. Dişlərin arasında qida qalıbsa, ehtiyatlı təmizləmə kömək edə bilər; çürük, çat və ya infeksiya varsa, əsas səbəbi stomatoloq müəyyən etməlidir.

Hansı ev üsulu daha tez kömək edə bilər?

• Şişkinlik və ağrı varsa — yanağın xarici səthinə dəsmala bükülmüş soyuq kompres qoyun.
• Dişlərin arasında qida qalıbsa — diş ipindən yumşaq hərəkətlərlə istifadə edin.
• Ağızda qıcıqlanma varsa — ilıq duzlu su ilə ağzınızı yaxalayın.
• Ağrı davam edirsə — sizə uyğun, reseptsiz ağrıkəsicini yalnız təlimata əsasən qəbul edin.

Bu tədbirlərin təsiri müvəqqətidir. Şiddətli ağrı, qızdırma, şişkinlik və ya ağrının getdikcə artması zamanı stomatoloqa daha tez müraciət etmək lazımdır.

Təbii üsullar ağrının səbəbini müalicə edirmi?

Xeyr. Duzlu su ağız boşluğunu təmizləməyə, soyuq kompres isə narahatlığı azaltmağa kömək edə bilər, lakin heç biri dişdəki infeksiyanı, dərin çürüyü və ya sınığı aradan qaldırmır. “Təbii” sözünün təhlükəsiz və təsirli müalicə mənasına gəlmədiyini unutmayın: bəzi maddələr diş ətində yanıq və qıcıqlanma yarada bilər. Dişin vəziyyətindən asılı olaraq plomblama, kanal müalicəsi, absesin drenajı və ya başqa stomatoloji müdaxilə lazım ola bilər.

Diş ağrısını yüngülləşdirə bilən 10 ev üsulu

Aşağıdakı məsləhətlər həkimə gedənə qədər rahatlıq yaratmaq üçündür. Sizin üçün uyğun olmayan üsulu tətbiq etməyin və narahatlığı artıran hərəkəti dayandırın.

1. İlıq duzlu su ilə ağzınızı yaxalayın

Bir stəkan ilıq, lakin qaynar olmayan suya təxminən yarım çay qaşığı duz əlavə edib qarışdırın. Məhlulu ağızda yüngülcə hərəkət etdirin və tüpürün; udmayın. Duzlu su qida qalıqlarını uzaqlaşdırmağa və qıcıqlanmış toxumaları müvəqqəti sakitləşdirməyə kömək edə bilər. Dişdə çürük və ya infeksiya varsa, bunun müalicəni əvəz etmədiyini unutmayın.

2. Yanağınıza soyuq kompres qoyun

Buz paketini və ya dondurulmuş ərzaq paketini nazik dəsmala bükərək ağrıyan tərəfdə yanağın xarici hissəsinə 15–20 dəqiqə saxlayın. Tətbiqlər arasında dəriyə fasilə verin. Buzu birbaşa dişə və ya çılpaq dəriyə qoymayın. Şişkinlik böyüyürsə, yayılırsa və ya qızdırma ilə müşayiət olunursa, təcili stomatoloji yardım alın.

3. Diş ipindən ehtiyatla istifadə edin

Dişlər arasında sıxışmış qida təzyiq, həssaslıq və diş ətində qıcıqlanma yarada bilər. Diş ipini dişlərin arasına yavaşca keçirərək qalıqları təmizləyin. İpi diş ətinə sərt şəkildə vurmayın. Ağrı güclənərsə, narahatedici qanama olarsa və ya dişin sındığından şübhələnirsinizsə, davam etməyin. Diş ipi infeksiya və çürüyü müalicə etmir.

4. Ağzınızı adi ilıq su ilə yaxalayın

Yeməkdən sonra ağızda qalan xırda qida hissəciklərini çıxarmaq üçün adi ilıq sudan istifadə edə bilərsiniz. Su isti olmamalıdır, çünki yüksək temperatur bəzi dişlərdə həssaslığı artıra bilər. Ağrı isti və soyuq qidalarla təkrarlanırsa və ya yaxalamadan sonra keçmirsə, diş həkiminə görünmək vacibdir.

5. Reseptsiz ağrıkəsicilərdən düzgün istifadə edin

Parasetamol, ibuprofen və naproksen kimi preparatlar bəzi hallarda diş ağrısını müvəqqəti yüngülləşdirə bilər. Hansının uyğun olması yaşınızdan, digər xəstəliklərdən və qəbul etdiyiniz dərmanlardan asılıdır. Qablaşdırmada göstərilən qaydanı izləyin; dozanı artırmayın və eyni təsiredici maddəni ehtiva edən preparatları fərqinə varmadan birlikdə qəbul etməyin.

Mədə xorası, böyrək problemi, bəzi ürək-damar xəstəlikləri və müəyyən dərmanlarla qarşılıqlı təsir ibuprofen və naproksen üçün məhdudiyyət yarada bilər. Parasetamolun da gündəlik doza həddi var; qaraciyər xəstəliyi olan şəxslər xüsusilə ehtiyatlı olmalıdır. Hamiləlikdə, uşaqlarda və ya başqa xəstəliklər olduqda dərman seçimini həkim və ya əczaçı ilə dəqiqləşdirin. Aspirini dişin və ya diş ətinin üzərinə qoymayın — toxumaları zədələyə bilər.

6. İstirahət edərkən başınızı bir qədər yüksəldin

Bəzi insanlarda uzananda diş ağrısı daha güclü hiss edilir. Əlavə yastıqla başınızı azca yüksəltmək gecə narahatlığını azalda bilər. Bu, müalicə deyil. Ağrı yuxudan oyadırsa, çox şiddətlidirsə və ya qızdırma, şişkinliklə birgə yaranırsa, təcili müayinə olunmaq lazımdır.

7. Yumşaq və asan çeynənən qidalar seçin

Yumurta, qatıq, tərəvəz püresi, ilıq sıyıq və çox isti olmayan şorba kimi yumşaq yeməklər ağrıyan dişə düşən təzyiqi azalda bilər. Bərk, xırtıldayan və yapışqan qidalardan uzaq durun. Çeynəyərkən kəskin ağrı varsa, stomatoloqun məsləhətinə qədər ağrıyan tərəfə yük verməməyə çalışın.

8. Həddindən artıq isti, soyuq, şirin və turş qidalardan uzaq durun

Çox isti və ya buz kimi soyuq içkilər, şirniyyatlar və turş məhsullar həssas dişdə ağrını gücləndirə bilər. Müvəqqəti olaraq ilıq qida və içkilərə üstünlük verin. Ağrı qıcıqlandırıcı qida qəbulundan sonra uzun müddət davam edirsə, öz-özünə başlayırsa və ya daim eyni dişdə hiss olunursa, bunun səbəbi araşdırılmalıdır.

9. Yeməyi ağrımayan tərəfdə çeynəyin

Diş ağrısı bir tərəfdədirsə, yumşaq qidanı ağızın digər tərəfində çeynəmək təzyiqi azalda bilər. Kiçik tikələr seçin və bərk məhsullardan qaçın. Ancaq bu üsul çatlamış və ya ciddi zədələnmiş dişi sağaltmır. Ağrının müvəqqəti azalması problemin aradan qalxması demək deyil.

10. Dişlərinizi yumşaq fırça ilə təmiz saxlayın

Ağrı olsa belə, ağız gigiyenasını tam dayandırmayın. Yumşaq tüklü fırça və flüorlu diş məcunu ilə gündəlik təmizliyi ehtiyatla davam etdirin. Diş ətini sərt fırçalamayın. Fırçalama zamanı güclü ağrı, irin, şişkinlik və ya davamlı pis dad varsa, diş həkiminə müraciət edin. Düzgün qulluq əlavə qıcıqlanmanın qarşısını ala bilər, lakin absesi və mövcud çürüyü müalicə etmir.

Keçməyən diş ağrısının əsas səbəbləri

Diş ağrısı təkrarlanırsa və ya uzun sürürsə, bunun səbəbi sadə həssaslıqdan daha ciddi problem ola bilər. Ağrının yeri və xarakteri müəyyən ipucu versə də, dəqiq diaqnoz üçün dişin müayinəsi, lazım gəldikdə rentgen müayinəsi aparılır.

Diş çürüməsi davamlı ağrı yarada bilərmi?

Bəli. Ağızdakı bakteriyaların yaratdığı turşular diş minasını tədricən zədələyir. Erkən mərhələdə çürük bəzən əlamətsiz olur. Proses dərinləşdikcə şirin, soyuq və isti qidalara həssaslıq, daha sonra isə döyünən və öz-özünə başlayan ağrı yarana bilər. Ağrı keçsə də, çürük özbaşına bərpa olunmur. Problemin dərəcəsindən asılı olaraq plomblama, dişin bərpası və ya kanal müalicəsi tələb oluna bilər.

Çatlamış diş və diş əti problemləri ağrı verirmi?

Çatlamış dişdə xüsusilə dişi sıxanda və ya təzyiqi buraxanda kəskin ağrı yarana bilər. Bəzi çatlar adi baxışla görünmür. Diş ətinin iltihabı isə qızartı, şişkinlik və fırçalama zamanı qanama ilə müşayiət oluna bilər; diş ətinin çəkilməsi diş köklərində həssaslığı artıra bilər. Zədələnmiş dişlə bərk qida çeynəməyin və müayinəni təxirə salmayın.

Şişkinlik diş absesinin əlaməti ola bilərmi?

Bəli. Dişin və ya diş ətinin ətrafında şişkinlik, şiddətli döyünən ağrı, dişi basanda həssaslıq, ağızda pis dad, irin, qızdırma və ya üzdə şiş diş infeksiyasına, o cümlədən absesə işarə edə bilər. Bütün əlamətlər eyni vaxtda olmaya da bilər. Absesi özünüz sıxmağa və ya boşaltmağa çalışmayın. Şübhə yarandıqda təcili stomatoloji müayinə lazımdır.

Diş ağrısı zamanı nə vaxt stomatoloqa getmək lazımdır?

Ev üsullarını nə qədər müddət sınamaq olar?

Diş ağrısı bir-iki gündən çox davam edirsə, təkrarlanırsa və ya evdə görülən tədbirlərlə azalmırsa, stomatoloqa müraciət edin. Güclü ağrı gündəlik işə və yuxuya mane olursa, bunu gözləmədən qiymətləndirmək lazımdır. Ağrının müvəqqəti dayanması xəstəliyin keçdiyini sübut etmir.

Hansı əlamətlər təcili diqqət tələb edir?

• Üz, yanaq, çənə və ya diş əti nahiyəsində artan şişkinlik.
• Qızdırma, irin, ağızda davamlı pis dad və ya dişləyərkən güclü ağrı.
• Şiddətli ağrı, gecə yuxusunun pozulması və ya ağrıkəsiciyə baxmayaraq ağrının davam etməsi.
• Ağızı açmağın çətinləşməsi və ya şişkinliyin sürətlə yayılması.

Təcili yardım tələb edən hallar: nəfəs alma və ya udma çətinliyi, boyun və ağız daxilində sürətlə yayılan şişkinlik, göz ətrafında ciddi şişkinlik olduqda təcili tibbi yardım çağırın. Bunlar təhlükəli infeksiyanın əlaməti ola bilər.

Gələcəkdə diş ağrısının qarşısını necə almaq olar?

Bütün diş problemlərinin qarşısını almaq mümkün olmasa da, ağız boşluğuna müntəzəm qulluq, balanslı qidalanma və profilaktik müayinələr çürük və diş əti xəstəliklərinin riskini azalda bilər.

Dişləri nə qədər tez-tez fırçalamaq və diş ipindən istifadə etmək lazımdır?

Dişlərinizi gündə iki dəfə flüorlu məcun və yumşaq fırça ilə təmizləyin. Diş aralarını hər gün diş ipi və ya uyğun aralıq təmizləyici ilə təmizləməyə çalışın. Fırçanın tükləri köhnəldikdə onu dəyişin. Həddindən artıq sərt fırçalama diş ətinə və minaya zərər verə bilər.

Hansı qidalanma vərdişləri dişləri qoruyur?

Şəkərli qəlyanaltı və içkiləri gün boyu tez-tez qəbul etməmək, müntəzəm su içmək və balanslı rasion seçmək faydalıdır. Turş içkilərin davamlı qəbulu diş minasının aşınmasına səbəb ola bilər. Turş məhsuldan sonra ağzınızı su ilə yaxalaya bilərsiniz; minanın müvəqqəti yumşalması riskinə görə dərhal sərt fırçalamaq əvəzinə bir müddət gözləmək daha uyğundur.

Stomatoloji müayinə nə qədər tez-tez olmalıdır?

Müayinə aralığı hər kəs üçün eyni deyil. Çürük riski, diş əti vəziyyəti, həssaslıq və keçmiş stomatoloji problemlərə əsasən həkim fərdi müayinə qrafiki təklif edə bilər. Ağrı, şişkinlik və ya başqa narahatedici simptom yaranıbsa, növbəti planlı yoxlamanı gözləməyin.