Boğaz ağrısını yüngülləşdirməyin 14 üsulu

Boğaz ağrısı udqunarkən yanma, quruluq, göynəmə və narahatlıq yarada bilər. Soyuqdəymə, virus infeksiyaları, allergiya və tüstü kimi qıcıqlandırıcılar bu şikayətin geniş yayılmış səbəblərindəndir. Bəs boğaz ağrısına nə yaxşı gəlir? Ev şəraitində tətbiq edilən bəzi sadə üsullar selikli qişanı nəmləndirməyə və ağrını müvəqqəti azaltmağa kömək edə bilər.

Aşağıda boğaz ağrısını yüngülləşdirmək üçün istifadə olunan 14 üsul, onların tətbiq qaydaları və diqqət edilməli məqamlar təqdim olunur. Bu tövsiyələr simptomları azaltmağa yönəlib; infeksiyanın səbəbini müalicə etməyə bilər.

Boğaz ağrısına nə yaxşı gəlir? Evdə sınana bilən 14 üsul

1. Duzlu su ilə qarqara edin

Duzlu su ilə qarqara ağızdakı seliyi təmizləməyə, qıcıqlanmanı və şişkinlik hissini azaltmağa kömək edə bilər. Bir stəkan (təxminən 240 ml) ilıq suya yarım çay qaşığı duz əlavə edib qarışdırın. Bir neçə saniyə qarqara etdikdən sonra məhlulu tüpürün. Gün ərzində bir neçə dəfə təkrarlamaq olar. Bəzi tədqiqatlar duzlu suyun ağız boşluğundakı bakteriyaların miqdarını azaltmağa kömək edə biləcəyini göstərir.

Diqqət: Qarqara məhlulunu udmayın. Kiçik uşaqlara qarqara etdirməyin.

2. Soda və duz qarışığı ilə qarqara edin

Qida sodası ilə duzun birlikdə istifadəsi də boğazı müvəqqəti sakitləşdirə bilər. Bir stəkan ilıq suya 1/4 çay qaşığı qida sodası və 1/8 çay qaşığı duz əlavə edin. Məhlulla qarqara edin, sonra ağzınızı adi su ilə yaxalayın. Orijinal mənbədə bunu gündə 3–4 dəfə təkrarlamaq tövsiyə olunur.

Diqqət: Məhlulu udmayın; qıcıqlanma yaranarsa istifadəni dayandırın.

3. Kifayət qədər maye qəbul edin

Udqunmaq ağrılı olduqda su içməkdən çəkinmək asandır. Lakin az maye qəbul etmək susuzlaşmaya, ağız və boğaz quruluğunun artmasına səbəb ola bilər. Gün ərzində su və digər münasib mayelər için. Kiçik buz parçalarını sormaq və ya meyvəli buzlu desertlər qəbul etmək də boğazı azacıq keyidə və maye qəbulunu artırmağa kömək edə bilər.

Diqqət: Çox soyuq və ya çox isti içki narahatlıq verirsə, özünüzə uyğun temperatur seçin.

4. İlıq çay için

Bir fincan ilıq çay boğazı rahatlaşdıra bilər. Maye qəbulu seliyin durulaşmasına və burun tutulması ilə bağlı narahatlığın azalmasına da kömək edə bilər. Qara çay, çobanyastığı, fenugreek (çəmən otu), biyan kökü, gülxətmi kökü, nanə və sürüşkən qarağac (slippery elm) tərkibli çaylar bu məqsədlə istifadə olunur. Bəzi bitki çaylarında iltihabəleyhinə maddələr var, lakin konkret boğaz ağrısını müalicə etdiklərinə dair sübutlar fərqlidir. Bir araşdırmada əməliyyat zamanı nəfəs borusuna boru yerləşdirilməsindən sonra yaşıl çayla qarqaranın boğaz ağrısını azaltdığı müşahidə olunub.

Diqqət: Çayı qaynar deyil, ilıq için. Bitki çaylarının dərmanlarla qarşılıqlı təsiri və hamiləlik zamanı məhdudiyyətləri ola bilər.

5. Baldan istifadə edin

Bal boğazın səthini örtərək yumşaldıcı təsir göstərə, yüngül öskürəyi və qıcıqlanmanı azalda bilər. Tərkibində müəyyən iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malik maddələr də var. Badamcıqların çıxarılmaəməliyyatından sonra bal istifadəsinin ağrıya təsirini araşdıran tədqiqatlar mövcuddur. Bir çay qaşığı balı tək qəbul etmək və ya ilıq çaya qatmaq olar.

Diqqət: 1 yaşdan kiçik körpələrə bal vermək olmaz.

6. Boğaz pastilləri və ya bərk konfet sormağı sınayın

Boğaz pastilləri və bərk konfetlər ağız suyunun ifrazını artıraraq boğazın nəmlənməsinə kömək edə bilər. Nanə və ya bal tərkibli variantlar bəzi insanlarda daha rahat hiss yaradır.

Diqqət: Kiçik uşaqlarda bərk konfet və pastillər boğulma riski yaradır. Yaşa uyğun vasitə seçin.

7. Soyuq və yumşaq qidalar qəbul edin

Soyuq qidalar udma zamanı yaranan ağrını müvəqqəti azalda bilər. Dondurma, sorbe, meyvəli buz, soyudulmuş qatıq, meyvə smuzisi və jele kimi yumşaq qidalar bəzi insanlara daha rahat gəlir.

Diqqət: Çox soyuq qidalar sizdə ağrını artırırsa, məcburən qəbul etməyin.

8. İlıq kompres tətbiq edin

Boyunda limfa düyünləri şişdikdə ilıq kompres ağrı və gərginlik hissini azalda bilər. Təmiz parçanı ilıq suya batırın, suyunu sıxın və boynun narahatlıq hiss edilən nahiyəsinə yüngülcə qoyun.

Diqqət: Dərini yandıracaq temperaturdan istifadə etməyin.

9. Havanı nəmləndirin

Quru hava boğazda göynəmə və qaşınmanı artıra bilər. Təmiz saxlanılan hava nəmləndiricisi havanı nəmləndirməklə narahatlığı azalda bilər. İsti və ya soyuq buxarlı nəmləndiricilərin istifadəsində istehsalçının təmizləmə qaydalarına əməl edin; çirkli cihazda mikroorqanizmlər çoxala bilər. İsti duşdan sonra vannada yaranan nəm havada qısa müddət qalmaq alternativ ola bilər.

Diqqət: Qaynar su dolu qabın üzərinə əyilərək buxar qəbul etmək yanıq riski daşıyır; xüsusilə uşaqlarda bundan çəkinin.

10. Nanədən istifadə edin

Nanənin əsas aktiv maddələrindən olan mentol sərinlik hissi yaradaraq qıcıqlanmanı müvəqqəti yüngülləşdirə bilər. Nanə çayı, pastil və ya konfet bəzi insanlarda öskürəyi və boğazda xoşagəlməz hissi azalda bilər.

Diqqət: Nanə hamı üçün uyğun deyil; məsələn, reflüks şikayətini artıra bilər. Konsentrat efir yağlarını özbaşına qəbul etməyin.

11. Qidalanmanıza təzə sarımsaq əlavə edin

Sarımsağın tərkibində mikroblara təsir göstərə bilən maddələr var. Bəzi kiçik tədqiqatlarda sarımsaq istifadəsi ilə soyuqdəymə tezliyi arasında əlaqə araşdırılıb. Bununla belə, təzə sarımsağın boğaz ağrısını sürətlə sağaltdığı sübut olunmayıb. İstəyənlər onu adi qidalanmanın bir hissəsi kimi istifadə edə bilərlər.

Diqqət: Çiy sarımsaq həssas boğazı və mədəni qıcıqlandıra bilər.

12. Şorba və ya bulyon için

Bir kasa ilıq toyuq şorbası və ya bulyon həm maye qəbuluna kömək edir, həm də udulması rahat olan qidadır. İlıq şorba seliyin durulaşmasına və qıcıqlanma hissinin azalmasına yardımçı ola bilər.

Diqqət: Şorbanı çox qaynar halda içməyin.

13. Kifayət qədər istirahət edin

Orqanizmin bərpası üçün keyfiyyətli yuxu və istirahət vacibdir. Boğaz ağrısı səs tutulması ilə müşayiət olunursa, səsinizi də qoruyun: çox danışmağı, qışqırmağı və səsi zorla çıxarmağı məhdudlaşdırın.

Diqqət: Şikayətlər pisləşirsə, yalnız istirahətlə kifayətlənməyin.

14. Kayen (acı qırmızı) bibəri barədə ehtiyatlı olun

Mənbədə kayen bibərinin tərkibindəki kapsaisinin ağrı siqnallarına və iltihabi proseslərə təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur. Burada ilıq suya çox az miqdarda acı bibər əlavə edib qarqara etmək üsulu təqdim edilib. Lakin boğaz ağrısında bunun faydasını təsdiqləyən etibarlı klinik sübutlar məhduddur və acı bibər zədələnmiş selikli qişanı qıcıqlandıra bilər.

Diqqət: Boğaz ağrısında acı bibərlə qarqaranı rutin üsul kimi tövsiyə etmirik. Yanma və qıcıqlanma yarana bilər.

Boğaz ağrısı zamanı nələrdən uzaq durmaq lazımdır?

Boğazdakı qıcıqlanmanı artırmamaq üçün bəzi vərdişlərdən müvəqqəti uzaq durmaq faydalıdır:

• Həddindən artıq acı, turş və sitrus tərkibli qida və içkilər – əgər qıcıqlanmanı artırırsa.
• Udduqda boğazı cıza bilən çox sərt və quru qidalar.
• Siqaret, passiv siqaret tüstüsü və odun tüstüsü.
• Öskürəyi tətikləyən fərdi qıcıqlandırıcılar.
• Yüksək səslə danışmaq, qışqırmaq və səsi davamlı yormaq.

Boğaz ağrısı zamanı nə vaxt həkimə müraciət edilməlidir?

Boğaz ağrısı çox vaxt yüngül virus infeksiyası ilə bağlı olur və təxminən bir həftə ərzində azalır. Lakin bəzi əlamətlər həkim müayinəsini tələb edir. Xüsusilə aşağıdakı hallarda həkimlə əlaqə saxlayın:

• Boğaz ağrısı 7–10 gündən çox davam edir, təkrarlanır və ya getdikcə güclənir.
• Udmaq çətinləşir, ağız açılmasında çətinlik, üz və boyunda şişkinlik və ya boyunda kütlə yaranır.
• Səs tutulması iki həftədən artıq davam edir.
• Qulaq və ya oynaq ağrısı, səpgi, yüksək hərarət müşahidə olunur.
• Bədən temperaturu 38,3°C-dən (101°F) yuxarı qalxır.
• Tüpürcəkdə və ya bəlğəmdə qan görünür.

Təcili yardım tələb edən hallar: nəfəs almaqda ciddi çətinlik, tüpürcəyi belə uda bilməmək, ağızdan dayanmadan su axması, nəfəs alarkən yüksək fitəoxşar səs və ya sürətlə ağırlaşan simptomlar. Belə hallarda gecikmədən təcili tibbi yardım alın.

Həkim səbəbdən şübhələndikdə boğazdan yaxma və ya digər analizlər təyin edə bilər. Antibiotiklər virus mənşəli boğaz ağrısına təsir etmir; yalnız uyğun bakterial infeksiya təsdiqləndikdə və ya klinik göstəriş olduqda istifadə edilir.

Boğaz ağrısı ilə bağlı tez-tez verilən suallar

Boğaz ağrısını ən tez nə yüngülləşdirə bilər?

İlıq duzlu su ilə qarqara, kifayət qədər maye, bal (1 yaşdan böyüklərdə), yumşaq və sərin qidalar, pastillər və istirahət bəzi insanlarda sürətli simptomatik rahatlama yarada bilər. Təsir fərdidir.

Boğaz ağrısı zamanı isti, yoxsa soyuq içki yaxşıdır?

Həm ilıq, həm də sərin içki kömək edə bilər. Əsas məsələ qıcıqlanma yaratmayan temperaturun seçilməsi və kifayət qədər maye qəbuludur. Çox qaynar içkilərdən çəkinin.

Boğaz ağrısına antibiotik lazımdırmı?

Hər zaman yox. Boğaz ağrısının çoxu viruslarla bağlıdır və antibiotik tələb etmir. Bakterial səbəb ehtimalını həkim qiymətləndirməlidir.

Boğaz ağrısı neçə gün davam edir?

Sadə virus mənşəli boğaz ağrısı adətən bir həftəyə yaxşılaşır. Uzanan, təkrarlanan və ya pisləşən simptomlar müayinə tələb edir.